Metin dosyası anlamsız karakterlerle açılıyor: nasıl okunur
Bir .txt dosyası açıyorsunuz ve metin yerine “çalışma” ya da sıra sıra � görüyorsunuz. Dosya bozuk değil: program onu yanlış kodlamayla okumuş. Bunun nereden geldiğini ve metni nasıl okuyacağınızı anlatıyoruz.
Neden olur
Bilgisayar metni bayt olarak saklar; kodlama, baytları harflere çeviren tablodur. Bugün neredeyse her şey UTF-8 kullanır: web siteleri, Mac, Linux, Android ve yeni Windows sürümlerindeki Not Defteri. Eski Türkçe dosyalar ise çoğunlukla Windows-1254 kullanır.
Bir kodlamayla yazılmış dosya başka bir kodlamayla okunursa harfler başka karakterlere dönüşür. Metnin kendisi sağlamdır — sadece doğru okunması gerekir.
Anlamsız karakterler ne anlatır
çalışma—Ã,Ä,Åve ardından başka bir simge: dosya UTF-8, ama eski bir kodlamayla okunmuş.�al��ma— soru işaretli baklavalar: dosya Windows-1254, ama UTF-8 olarak okunmuş.çalýþma— ı, ş, ğ yerine ý, þ, ð: dosya Windows-1254, ama Batı Avrupa kodlamasıyla okunmuş.
1. Dosyayı OsonKit’te açın
Dosyayı OsonKit üzerine sürükleyin. Kodlama baytların kendisinden belirlenir: dosyanın başındaki işaret (BOM) UTF-8 veya UTF-16’yı gösterir; hatasız UTF-8 olarak çözülen metin UTF-8’dir; aksi halde OsonKit Kiril harflerine benzeyen baytları sayar ve Windows-1251 ya da Windows-1252’yi seçer. Seçilen kodlama dosyanın yanında yazar. Dosya tarayıcınızda okunur ve hiçbir yere gönderilmez.
- 10 MB’a kadar dosyalar.
- Tanınanlar: UTF-8, UTF-16 (BOM ile), Windows-1251 ve Windows-1252. Windows-1254 desteklenmez: böyle bir dosyada ğ, ı, ş gibi harfler yanlış görünür.
- Bu bir görüntüleyicidir: metni okuyabilir ve kopyalayabilirsiniz, düzenleyemezsiniz.
2. Metni UTF-8 olarak yeniden kaydedin
Dosyayı başkasına gönderecekseniz her yerde açılacak şekilde kaydedin. Metni OsonKit’ten kopyalayın, Not Defteri’nde yeni bir belgeye yapıştırın ve kaydedin. Windows-1254 dosyasını ise Türkçe Windows’ta doğrudan Not Defteri ile açın: ANSI olarak doğru okunur. Windows 10 (2019’dan beri) ve Windows 11’deki Not Defteri varsayılan olarak UTF-8 kaydeder; bunu tüm modern programlar ve telefonlar anlar.
Anlamsız karakterler CSV dosyasındaysa
.csv dosyalarında da aynısı olur: bankadan ya da muhasebe programından alınan bir dışa aktarım Excel’de her Türkçe harfte à ile açılır. CSV görüntüleyici kodlamayı metindeki gibi belirler ve UTF-8 tabloyu normal harflerle gösterir.